• Perzische mijten

    Ik kreeg een bericht uit Iran van mijn collega Alireza Saboori, wereld-expert op het gebied van mijten. Dat zijn kleine spinachtige dieren waartoe zowel rovers behoren als planteneters. Er zitten veel soorten bij die zeer schadelijk zijn voor de landbouw, zoals bijvoorbeeld spintmijten. Die zuigen met hun steeksnuit plantensappen op en kunnen zich heel snel vermeerderen. Maar het is niet nodig om ze te lijf te gaan met bestrijdingsmiddelen, je kunt ze uitstekend onder controle houden door de inzet van roofmijten. Roofmijten zijn te bestellen bij een Nederlands bedrijf, Koppert. De bestrijding van spint met roofmijten is een van de succesverhalen van de biologische bestrijding.

    Maar behalve spintmijten en roofmijten heb je onder de mijten ook parasieten, teken en mosmijten. Zelf heb ik in mijn werkzame leven aan de universiteit, veel proeven gedaan met mosmijten, die erg veel voorkomen in de bodem. In totaal zijn er ongeveer 60.000 soorten mijten, maar dat zijn alleen de soorten die ooit een naam gekregen hebben van de biologen; waarschijnlijk zijn nog er tien keer zoveel soorten die nog geen naam hebben.

    Ik heb dus een zekere affiniteit met mijten; ik heb zelfs ooit in een column bekend dat ik verliefd was op een mijt. Vandaar dat het bericht van Alireza Saboori me trof. Hij werkt ook aan mijten, vooral aan de taxonomie, d.w.z. de beschrijving van nieuwe soorten. Toen ik een aantal jaren geleden in zijn laboratorium in Teheran was trok hij achter elkaar meerdere laden open die vol zaten met opgespelde mijten die hij nog moest beschrijven en een naam geven.

    Deze meneer Saboori is ook redacteur van het tijdschrift Persian Journal of Acarology, waarin geregeld nieuws over mijten gerapporteerd wordt. Het tijdschrift doet dienst als publicatiemedium voor Iraanse wetenschappers, maar ook voor mensen uit de regio. Geregeld krijg ik een bericht van Saboori dat er weer een nieuwe aflevering verschenen is.

    Maar bij het laatste nummer, verschenen op 15 april, stond de mededeling: “Iran was de afgelopen 40 dagen in oorlog. We konden onze redactietaken niet goed uitvoeren, omdat het internet was afgesloten. We publiceren in dit nummer alleen artikelen van auteurs die we konden bereiken. We bieden onze excuses aan voor mogelijke vertraging in de behandeling van uw manuscript.”

    Wat een wereld van ellende steekt er achter dit eenvoudige bericht. Misschien heeft hij het geschreven vanuit een schuilkelder. De stad Karaj, waar hij woont, is zwaar gebombardeerd door het Israëlische leger. Ik voel met hem mee maar vanuit hier kan ik natuurlijk weinig doen. Wat me steekt is dat het in de discussie over de door Israël en de Verenigde Staten begonnen luchtoorlog alleen maar gaat over de olie die uit de Perzische Golf door de straat van Hormuz moet. Dat is het enige dat de Amerikanen lijkt te interesseren, onder leiding van hun krankjorume president. Niks over het Iraanse volk dat moet lijden onder het terroristische ayatollah-regiem, niks over de hoogopgeleide bevolking van Iran en hun eeuwenoude cultuur, niks over de stand van de wetenschap, geen serieuze poging om door diplomatie te komen tot een oplossing voor het Iraanse volk, alleen maar gelul over olie. Het is een schande.

    Misschien ben ik bevooroordeeld; ik heb een speciaal gevoel bij Iran als land omdat ik er een paar keer geweest ben. Ik heb drie Iraanse promovendi gehad, een afkomstig uit Mashad, een uit Isfahan en eentje uit Teheran. Twee daarvan wonen gelukkig in Europa, maar de laatste, Maryam Keshavarz Jamshidian, woont in Iran. Hoe gaat het met haar? Geen idee.

    Bij een discussie die ik deze week had met Ita Bahadori, activiste en Iraans vluchteling in Nederland, opperde ik dat de oplossing mogelijk ligt bij Europa. Van de Amerikanen is niks te verwachten, ze zijn te wispelturig en onvoorspelbaar, van Israël komt alleen geweld, de Arabische landen houden zich stil, vanuit Pakistan kan wellicht wat gedaan worden, maar Pakistan is niet invloedrijk genoeg en heeft zo zijn eigen problemen. Mogelijk kan Europa een diplomatieke rol spelen en het regiem in Iran tot rede brengen, het volk mobiliseren en een geweldloze overgang bewerkstelligen naar een Europees georiënteerde democratische regering die het land verdient. Maar of het allemaal haalbaar is kon Ita ook niet zeggen. Intussen denk ik met een traan aan de Perzische mijten.

recente columns

Nieuw: Het menselijk lichaam in 50 verhalen

Lees de geschiedenis van het menselijk lichaam: vijftig organen, van tenen tot prefrontale cortex, van balzak tot zwezerik. Wanneer zijn ze ontstaan, hoe zijn ze door evolutie veranderd en hoe werken ze? Maak kennis met het zoogdier, het reptiel, de vis en de worm in ons lichaam. Afwijkingen, ziektes en onhandigheden, ze hebben allemaal een evolutionaire achtergrond. Een nieuwe canon van de mens. Uitgeverij Balans/VU University Press, ISBN 978 94 638 2432 3, 304 pagina’s, € 26,95.

Recente columns

Eerstvolgende lezing

Geen lezingen in het vooruitzicht

Nico van Straalen

info@nicovanstraalen.nl