• De wind, de wind

    Vaak hoort u bij het weerbericht de weervrouw of weerman zeggen: “Het waait flink door” of “Er staat aardig wat wind”, of andere nietszeggende opmerkingen over de wind. De wind is een ondergeschoven kindje in het weerbericht. Hoe warm of koud het wordt, daarvoor hebben we de temperatuur. Die wordt altijd uitvoerig genoemd, in minima en maxima. Ook of het gaat regenen, of het droog blijft of dat er sprake is van een enkel buitje, wordt uitvoerig in beeld gebracht, met radarbeelden en computersimulaties van de bewolking. Maar de wind? Met veel moeite kun je ergens in beeld zien wat de verwachte windkracht is en uit welke richting hij komt, maar de weervrouw noemt het niet in haar gesproken verwachting. Zelfs windkracht 4 (matige wind) en windkracht 5 (vrij krachtige wind) vindt ze niet belangrijk genoeg om op te noemen. Alleen stormachtige wind (windkracht 8) en storm (windkracht 9) halen het weerbericht.

    De reden hiervoor is natuurlijk dat de gemiddelde luisteraar naar het weerbericht altijd in een auto zit. In een auto heb je te maken met regen (dat merk je gelijk), mist, vorst en temperatuur. De wind voel je niet in de auto. Pas als het stormt wordt de wind belangrijk, niet omdat je er last van hebt maar omdat er schade aan je auto van kan komen.

    Hoe anders is dat op de fiets! Op de fiets is de wind het eerste dat je wilt weten: van welke kant komt de wind en wat is de windkracht. Dat is nog belangrijker dan regen of temperatuur, want daar kun je je op kleden. De wind moet je bevechten als hij tegen je is. Als je meer dan een half uur moet fietsen maakt het echt veel uit of je wind mee of tegen hebt. Dat de wind niet genoemd wordt in het weerbericht komt doordat de weervrouwen en weermannen altijd met de auto naar de studio gaan. Ze moeten verplicht worden om op de fiets te komen! Dan zul je zien hoe snel de wind terug is in het weerbericht.

    Weermannen en weervrouwen, bij je opleiding tot meteoroloog heb je de schaal van Beaufort geleerd. Maak daar gebruik van! Niet dat gewauwel over “Het gaat aardig waaien” maar: “We verwachten in de ochtend windkracht 4 uit zuidwestelijke richting, in de loop van de dag ruimend naar noordwest.” Niet alle luisteraars en kijkers zijn automobilisten. Er zijn ook nog fietsers. Die moet je niet discrimineren door ze de windverwachting te onthouden.

    Het gebruik van vage termen in het weerbericht heeft ongetwijfeld te maken met het domme idee dat zulke dingen “publieksvriendelijk” moeten zijn. Je moet dicht bij de ervaring van mensen staan met je weersverwachting. Daarom heeft het KNMI de term “gevoelstemperatuur” ingevoerd, een volkomen onnodig en vaag begrip volgens mij. Ik maak zelf wel uit hoe ik de temperatuur voel, KNMI. De gevoelstemperatuur corrigeert de standaardmeting van de luchttemperatuur voor verschillen in windsnelheid. De wind is verdwenen in de temperatuur! Ik pleit voor emancipatie van de wind. De wind moet terug in het weerbericht.

recente columns

2e druk: Het menselijk lichaam in 50 verhalen

Lees de geschiedenis van het menselijk lichaam: vijftig organen, van tenen tot prefrontale cortex, van balzak tot zwezerik. Wanneer zijn ze ontstaan, hoe zijn ze door evolutie veranderd en hoe werken ze? Maak kennis met het zoogdier, het reptiel, de vis en de worm in ons lichaam. Afwijkingen, ziektes en onhandigheden, ze hebben allemaal een evolutionaire achtergrond. Een nieuwe canon van de mens. Uitgeverij Balans/VU University Press, ISBN 978 94 638 2432 3, 304 pagina’s, € 26,95.

Recente columns

Eerstvolgende lezing

02 september 2026 - 07 oktober 2026
Cursus Evolutie van het menselijk lichaam

Elke woensdag in Gorlaeus gebouw, Science Park Leiden. Opgave via HOVO-Leiden, https://www.universiteitleiden.nl/hovo

 

Nico van Straalen

info@nicovanstraalen.nl