De temperatuur van de bodem varieert nauwelijks: zodra we de diepte ingaan is het constant tussen de 10 en 12 ºC, onafhankelijk van de seizoenen. Terwijl we ons boven de grond druk maken over ijs en sneeuw, over zonneschijn en hittegolven, blijft het een paar meter onder het oppervlak onverstoorbaar koel. Een spin die op de bodem loopt moet temperaturen doorstaan variërend van -20 ºC tot +60 ºC, maar een […]

Bij alle diensten die we aan de bodem toekennen om het belang van een goede bodembescherming te onderstrepen vergeten we bijna één belangrijke bodemfunctie: de bodem is de drager van onze bedrading. Hoe belangrijk is bedrading niet voor de moderne maatschappij? Hoeveel e-mails, telefoongesprekken en databestanden, gensequenties, hele genomen, beurskoersen en financiële jaarverslagen vliegen er niet dagelijks door kabels in de bodem? Uiteraard gaat er ook veel informatie door de […]

Een belangrijk aspect van het oppervlak van de bodem is de kluitigheid. Ik weet niet of dat een goed Nederlands woord is, maar iedereen begrijpt gelijk wat ik bedoel. Of er kluiten liggen, hoe groot en hoe hard die zijn, dat is iets dat onmiddellijk opvalt, vooral bij een kale kleibodem waar de aardappelen net gerooid zijn. Toen ik nog een schooljongen was wist ik al hoe belangrijk de kluitigheid […]

In het duingebied van Schoorl zijn grote delen van de bodem zwartgeblakerd. In Californië en Griekenland is het nog veel erger. Bij een bosbrand maken mensen zich uiteraard als eerste zorgen om huis en haard. Maar hoe vergaat het de massa ongewervelde dieren in de bodem? Vermoedelijk hebben er miljoenen het leven gelaten en hun lijkjes of wat daar van over is zijn nu onderdeel van de aslaag die de […]

De bedekte bodem van Europa is vergelijkbaar met een gesluierde islamitische vrouw: niemand mag haar schoonheid zien. Door bedekking blijft de schoonheid van moeder aarde verborgen voor het oog, terwijl ze juist zo mooi is in haar zwarte naaktheid. Europa heeft de voortgaande afdekking van de bodem op de agenda gezet als een probleem dat tegengegaan moet worden. In Engeland is een actie gaande om mensen te verhinderen hun voortuin […]

Bij lezingen mag ik graag hoog opgeven van de enorme biologische rijkdom van de bodem. Met moderne DNA-technieken zijn we in staat een groot aantal onbekende microben aan te tonen die bovendien nog allerlei nieuwe eigenschappen blijken te hebben. Bij grootschalige inventarisaties van het metagenoom van de bodem vindt men aan de lopende band nieuwe bacteriesoorten en de microbiologen zijn er van overtuigd dat we het merendeel van de organismen […]

In de gemeente waar ik woon was sprake van een plaatselijke oppersing. Toen ik het las dacht ik: “Iets met een stoomstrijkijzer? Of misschien iets met Iraanse tapijten?” Maar het ging over een slootbodem die omhoog kwam. In mijn gemeente houdt men ervan om in het weiland nieuwe woonwijken aan te leggen. Bij de aanleg wordt de bestaande kavelstructuur van het weiland volledig overhoop gehaald. Nu liep er in het […]

De ene bodem is de andere niet, dat weten we, maar hoe staat het met twee plekken in hetzelfde terrein? Als je ergens een monster neemt en dat blijkt vervuild te zijn, hoe zeker ben je er dan van dat het 10 m verderop ook vervuild is? Er is een hele batterij wetenschappers die zulke vragen bestudeert en ze noemen zich meestal geostatistici. Ik heb daar grote bewondering voor. Een […]

De bodem heeft drie dimensies, één naar voren, één opzij en één naar beneden. In veel milieu-onderzoek kijkt men alleen opzij en naar voren, niet naar beneden. Een landschap bijvoorbeeld is een hoofdzakelijk tweedimensionaal terrein. In een landschap heb je afstanden en oppervlaktes. Het aantal regenwormen in een akker wordt uitgedrukt per m2. De opbrengst van een akker wordt gegeven in kg per are. De bespuiting met bestrijdingsmiddelen in mg […]

Als jongen zat ik vaak met mijn handen in de bodem omdat ik hielp bij het rooien van de aardappels. Mijn vader legde de kisten uit en mijn oom reed met een 12 pk Agria over de ruggen en bracht met een lift de aardappels tevoorschijn. Ideale prolate omwentelingsellipsoïden die zo lekker in je hand liggen! Soms kwam je een ouwe moer tegen. Zo noemden we de half verrotte overblijfselen […]