Jaren had ik, biologiestudent die ik was, een jonge doornhaai in een achtste-liter melkflesje op sterk water. Ik had het beestje vrijgemaakt uit de eileider van een levendbarende doornhaai die we opensneden op het practicum Vergelijkende Morfologie der Vertebraten. Morfologie was vroeger een belangrijk vak, bijna de hele biologie bestond uit het bestuderen van vormen, de uiterlijke vorm, de ligging van de inwendige organen en de structuur van de weefsels. […]

Onder biologen is diversiteit een kernbegrip. Biodiversiteit staat op de kaart sinds de Rio-conferentie van 1993 en het daaropvolgende wereldwijde verdrag tot bescherming van de biodiversiteit. Voor biologen gaat het om drie dingen: Ten eerste de soortenrijkdom in een bepaald gebied (hoeveel verschillende zoogdieren, orchideeën, kevers, paddenstoelen, enz. komen er voor?). Ten tweede de genetische variatie binnen een soort (is er bij zeldzame soorten, bijvoorbeeld het jachtluipaard, nog sprake van […]

Iedereen weet dat binnen de insecten de kevers de meest soortenrijke orde vormen en omdat insecten zelf de meest soortenrijke diergroep op aarde zijn moet de Schepper wel een bijzondere voorliefde voor kevers gehad hebben. Dat zei tenminste een beroemde Engelse evolutiebioloog in 1951 en omdat in datzelfde jaar de geboorte plaatsvond van wat uiteindelijk een evolutiebioloog aan de VU zou worden moet er wel een kern van waarheid in […]

Rosanne Hertzberger schreef op 11 november in de NRC: “Politicus is geen toxicoloog”. Het ging over het standpunt van de meerderheid van de EU-lidstaten om de toelating van onkruidbestrijdingsmiddelen met als werkzame stof glyfosaat te beëindigen. Daar is toxicologisch eigenlijk geen aanleiding voor omdat de aanwijzingen voor carcinogeniteit van glyfosaat non-existent zijn, om nog maar te zwijgen van de toxiciteit. De EFSA en de Nederlandse overheid stellen zich daarom op […]

Bij de pubquiz in de Stelling op 19 april j.l., keek iedereen naar mij: in welk jaar werd de Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen opgericht? Tja, ik heb dat echt bewust meegemaakt maar wanneer was het? De studenten waren teleurgesteld. Als zelfs het bestuur niet weet in welk jaar de faculteit die ze besturen is opgericht, waar blijven we dan, qua faculteit? Desondanks wonnen we als faculteitsbestuur de pubquiz met […]

Ik begin deze column met een gedicht: Het heet: Evolutie van de middenoorbeentjes Met voorbedachten rade Kregen de zoogdieren Een oor vol met kaak Van hun voorouders Het gedicht is van de Amerikaanse vlinderdeskundige John Burns. Of de man nog leeft weet ik niet; ik ken hem alleen als collega van Stephen J. Gould, een Amerikaanse evolutiebioloog en paleontoloog, die ik adoreer! Gould schreef talloze essays, in zo’n mooie stijl, […]

Zodra je een slak open maakt verbaas je je over de kleurenpracht. Het zenuwstelsel is knal oranje, deels rood, met her en der gele cellen, en het geheel hangt als een ring aan elkaar met witte strengen tussen de zenuwknopen. Als je verder kijkt in de slak sta je helemaal perplex. Het dier zit vol met klieren en organen van het geslachtsapparaat. De meeste slakken van het zoete water en […]

Vanwege een promotie verbleef ik eerder dit jaar een paar dagen in Iran. Mijn gastheer, Alireza Saboori, is een wereldspecialist in mijten. Hoe kan iemand zijn hele carrière aan mijten wijden, vraagt de leek zich af. Maar wij entomologen weten dat het kan. Je kunt zelfs rustig je hele carrière aan een mijtenorde of zelfs een mijtenfamilie wijden. Saboori kende de Nederlandse acarologen heel goed en sprak lovend over wijlen […]

Systematisch geïnteresseerde evolutiebiologen zijn bezeten van het begrip ‘monofyletische groep’. Volgens hun strikte cladistische uitgangspunt moet elke eenheid in de taxonomie monofyletisch zijn, d.w.z. alle dieren in een taxon hebben één gemeenschappelijke voorouder en alle afstammelingen van die voorouder zitten in dat taxon. De evolutiebiologie strekt zich ook uit tot de entomologie, dus de vraag kan gesteld worden: bestudeert de entomologie eigenlijk een monofyletische groep? Kun je eigenlijk wel lid […]

Het is nu nog rustig, maar straks vult het Lowlands-terrein zich met duizenden festivalgangers. Er worden vandaag 55.000 bezoekers verwacht. Zo’n groot aantal mensen bij elkaar op een relatief klein oppervlak is te vergelijken met de complexiteit die aanwezig geweest moet zijn bij het ontstaan van het leven. U denkt dat is vergezocht, maar ik zal het uitleggen. Hoe is het leven ontstaan, 4 miljard jaar geleden? Eigenlijk moet ik […]