Bij mijn college over het scheermes van Ockham (straks meer daarover) maakte een van mijn cursisten een onvergetelijke kwinkslag door te stellen dat de Britten met hun Brexit beter naar hun eigen filosofen moeten luisteren. Het was een cursist van mijn HOVO-cursus (onderwijs voor 50+) en die zijn zo gevat; ik leer elke keer weer bij. Het ging over William van Ockham, een Britse Franciscaanse pater geboren in 1285 in […]

De internationale vrouwendag die vandaag gehouden wordt heeft natuurlijk ook een biologische dimensie want het verschil tussen mannen en vrouwen is nu eenmaal biologisch, zegt iedereen altijd. Daarom kan uw columnist vandaag niet zwijgen over vrouwen en mannen, want dat is niet zo. De strijd voor gelijke berechtiging en gelijke beloning en de taaie problemen waar vrouwen mee worstelen zoals economische zelfstandigheid, seksueel geweld en discriminatie zijn eerder problemen van […]

De revolutie die Charles Darwin in 1859 begon, met zijn idee over natuurlijke selectie als basisprincipe voor het ontstaan van soorten en als verklaring voor de prachtige biodiversiteit op aarde, is nog niet af. Het wordt tijd dat we die revolutie doortrekken naar de hele maatschappij en vooral naar de politiek. De politiek is ook een tak van evolutiebiologie. Politiek gaat over het gedrag van mensen, over hoe je mensen […]

Afgelopen week kreeg ik de verlossende brief dat er ook dit keer geen bloed in mijn ontlasting was aangetoond. Ik heb al twee keer eerder aan het bevolkingsonderzoek naar darmkanker meegedaan en ik dacht: “Weten ze het nu nog niet? Het lijkt wel of ze net zo lang doorgaan tot ze wat vinden”. Daarom had ik de envelop eerst even laten liggen en pas toen ik een herinnering kreeg heb […]

Ik sprak in de gang toevallig mijn collega van Theoretische Chemie. Zij staat voor de ondankbare taak om het wiskundeonderwijs aan onze studenten scheikunde te verzorgen en ze klaagt steen en been over het beginniveau. Ook voor studenten Natuurkunde schijnt dat tegenwoordig zo te zijn, laat staan bij biologie en de biomedische wetenschappen waarbij een gebrekkige beheersing van de wiskunde minder opvalt. Ik hoor het van zoveel collega’s: het niveau […]

Dat er evenveel vrouwen als mannen op de wereld zijn is zo’n allergewoonst verschijnsel dat niemand zich er druk om maakt, maar uw bioloog natuurlijk wel, zeker als hem gevraagd wordt hoe dat eigenlijk zit, door RTL vorige week. De eerste vraag is altijd waarom er niet meer mannen op aarde zijn. Een man kan gemakkelijk meerdere vrouwen bevruchten, in theorie wel honderden tijdens zijn leven. Als je tien mensen […]

Een stel studenten kwam me interviewen over het onderwerp “de-extinctie”, het opnieuw tot leven wekken van uitgestorven diersoorten. Het is in korte tijd een erg populair onderwerp geworden omdat biologen steeds meer mogelijkheden zien om het voor elkaar te krijgen. Ik had er een stukje over geschreven in een online encyclopedie die ik aan het maken ben voor het ensie-platform en daardoor kwamen de studenten op mij uit. Er lopen […]

In de afgelopen maand hebben we allemaal kunnen lezen dat de magnetische noordpool aan de wandel is. Dat is al een hele tijd zo, maar de laatste jaren is het proces versneld. Toen ik op de lagere school zat leerde ik nog dat de noordpool van het aardmagnetisch veld ergens in het noorden van Canada lag, maar inmiddels is hij hard op weg de Noordelijke IJszee over te steken naar […]

In december vorig jaar kondigde Japan aan dat ze uit de internationale walvisvaartcommissie stapt. In juli 2019 gaat Japan de commerciële walvisvangst hervatten nadat ze meer dan 30 jaar min of meer meegedaan hadden aan de internationale afspraken om de walvisvaart te beperken. Een schandalige beslissing, vond ik. Hoe kun je nu als modern ontwikkeld land toestaan dat zulke prachtige dieren als walvissen afgemaakt worden, alleen maar omdat je hun […]

Ik keek nog eens goed naar de foto’s van mijn kleinzoon, geboren in september vorig jaar, en vooral naar zijn schedel, maar kon er niks anders in zien dan een prachtig rond koppie. Vóór de geboorte schijnt een kindje een hersenpan te hebben die een beetje doet denken aan een neanderthaler-schedel, namelijk naar achteren gewelfd. Het is een van de duidelijkste verschillen tussen neanderthalers en mensen: onze schedel is rond […]