Waar je de liefde bedrijft, daar kom je vandaan, evolutionair gesproken dan. Dat is mijn simpele stelling. De zalm is een zoetwatervis die een groot gedeelte van zijn leven in de zee leeft. Maar voor de voortplanting gaat hij terug naar het milieu waar hij vandaan komt: de binnenwateren; hij trekt de rivier op en loost zijn eieren en sperma ver van de zee in het zoete water. De paling […]

“Als je veel aan je hoofd hebt is het niet raar als je af en toe iets vergeet”, zei mijn vrouw om me gerust te stellen. Daar troost ik me dan maar mee. Maar er zit wel een systeem in het vergeten en fouten maken, heb ik gaandeweg gemerkt. Om de een of andere reden zijn data en tijden voor mij moeilijker te onthouden dan plaatsen en patronen. Waar het […]

“Erik mag zich voor 100% moeder noemen van je kleinkind” zei ik tegen een kennis van me. “Net zo goed als Arend voor 100% vader is”. Een kennis uit mijn woonplaats had me gevraagd om uit te leggen hoe het nu zit met de genetica. Zijn zoon heeft een relatie met een man. De twee mannen zijn in verwachting van hun baby, die komende zomer geboren wordt via een draagmoeder. […]

De gemiddelde leeftijd waarop Nederlandse moeders hun eerste kind krijgen is in 2019 voor het eerst gestegen tot 30 jaar. Dit werd afgelopen maand bekend gemaakt door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Die leeftijd stijgt al jaren; vrouwen krijgen op steeds latere leeftijd hun eerste kind. Toen ik geboren werd kregen vrouwen hun eerste kind bij een gemiddelde leeftijd van 26 jaar. Mijn moeder was 24 toen ze mij […]

Komende week woensdag en op sommige locaties al vanaf maandag, mogen we weer kiezen. Er valt iets te kiezen want er doen 37 partijen mee. Het democratisch principe gaat ervan uit dat iedereen uit vrije wil kiest. Maar gek genoeg zijn er talloze wetenschappers die beweren dat de vrije wil niet bestaat. Dat alles in onze hersenen vastligt. Zelfs voordat we een keuze denken te maken, 200 milliseconden voordat we […]

Ik mocht deze week weer een promotie voorzitten. Het is een taak waarvoor een gepensioneerde hoogleraar uitermate geschikt is, want die is ervaren en heeft tijd zat, tenminste dat denkt iedereen. Eigenlijk moet de rector van de universiteit het doen, maar die schuift het altijd door naar de decaan van de faculteit, maar die heeft ook geen tijd dus delegeert het aan het hoofd van de afdeling en zo komen […]

Kijkend naar Jaap van Dissel en zijn adviezen over de coronamaatregelen moest ik terugdenken aan de tijd dat ik zelf ook klem zat. Ik was net als hij een academicus die worstelde met keuzes tussen wetenschap en economie. Mijn werkgebied indertijd was de normstelling voor bodemverontreinigende stoffen. Ik had een systeem bedacht waarmee je kon afleiden wat de maximaal aanvaardbare concentraties mochten zijn van stoffen in de bodem. Als de […]

Meer dan 750 jaar geleden, omstreeks het jaar 1250, leefde er in de streek Maerlant bij Brugge een Middelnederlandse dichter. Deze Jacob van Maerlant heeft veel geschreven, onder andere een biologische encyclopedie met de mooie titel “Der Nature Bloeme”. Het is een werk van 13 boeken waarin hij alles behandelt wat er op aarde aan levende have rondloopt. Omdat ik zelf ook een encyclopedie (van de evolutiebiologie) geschreven heb voel […]

Kijkend naar de sneeuw, de spelende kinderen en de witte bedekking op de daken, kreeg ik opeens een aanval van chionofilie: liefde voor sneeuw. Ik had het woord zelf verzonnen, met behulp van mijn Griekse woordenboek en ik dacht origineel te zijn. Maar in het Nederlands bestaat al het woord chionofobie, dat is angst voor sneeuw. Bij verder zoeken bleek het woord chionofiel wel te bestaan in het Engels. Daar […]

De coronaviruspandemie is behalve een ramp voor de volksgezondheid en de economie ook een unieke oefening in evolutiebiologie. Nu er meer en meer varianten opduiken, de Engelse, de Duitse, de Zuid-Afrikaanse en de Braziliaanse, kunnen we ook meer zeggen over de oorsprong van het virus, de verspreiding over de wereld en de aanpassingen aan steeds nieuwe gastheren. Tot nu is het erfelijk materiaal van het coronavirus ongeveer 260.000 keer van […]