De oktobermaand die aangewezen is als geschikt om te stoppen met roken is alweer bijna voorbij. Ik hoop dat veel rokers erin geslaagd zijn van het roken af te komen, want het is een gewoonte waarvan het zeer schadelijke gezondheidseffect voor 100% bewezen is. Iedereen kent wel een kettingrokende opa die 90 is geworden, maar gemiddeld genomen is de schade voor economie en gezondheid dramatisch. Maar toch begrijp ik de […]

22 okt 21

Op de afdeling waar ik vroeger werkte was een professor die jarenlang onderzoek heeft gedaan aan het gedrag van wolfspinnen. Dit zijn stevige spinnen, meestal zwart, die langs de bodem jagen op andere dieren en erg houden van in de zon zitten. Hun baltsgedrag is onder biologen heel bekend. Het mannetje is uren bezig om het vrouwtje gerust te stellen, zwaaiend met zijn palpen, zodat hij haar kan benaderen voor […]

Ik ben begonnen aan Hoofdstuk 5 van mijn boek over de evolutie van ongewervelde bodemdieren. Dat gaat over seksueel gedrag. Je zou denken, in de bodem is geen plaats voor gedrag, laat staan seks, maar dat is niet waar. In spleten en gaten, onder bladeren en boombast, tussen plantenwortels en in mollengangen worden de mooiste kunstjes vertoond. Er zijn ontiegelijk veel boeken geschreven over de menselijke seksualiteit. Waarom heeft de […]

Negentien graden in de herfst is veel kouder dan negentien graden in het voorjaar. Nu in deze tijd van het jaar de buitentemperatuur daalt tot onder de 10 graden koelt het bij mij in de huiskamer ’s nachts af tot 19 graden. Dat voelt fris aan, zodat de kachel aan moet. Maar als je dezelfde situatie in het voorjaar hebt en je stookt de kachel op tot 19 graden is […]

Hoe slim en slagvaardig kunnen jonge mensen zijn! Ik verbaas me soms over het niveau van talentvolle studenten. Ze doen dingen, hebben ideeën, ondernemen activiteiten die ik nooit had gekund toen ik zo oud was. Ik ben als bijbaantje even een paar maanden lid van een commissie die de Nederlandse universiteiten visiteert. We zijn al in Utrecht en Nijmegen geweest, daarna volgen Groningen, Leiden en Amsterdam. Bij elke universiteit kijken […]

Ik werd getroffen door het boek van Renske Jonkman, want “Dit verdronken land” beschrijft de streek waar ik ben opgegroeid, de grond waaruit ik ben gevormd. In West-Friesland, tussen Wogmeer, Hensbroek en Rustenburg ligt een gebied waarin sloten, bagger en kluiten de hoofdrol spelen, een typisch Noord-Hollands landschap. We noemden het vroeger de Uitgang, alsof daar de wereld eindigde. Als je alle boerderijen van de Wogmeer achter je had gelaten, […]

17 sep 21

Het is een bekend dilemma voor bestuurders: bij welke dingen moet je er bovenop zitten, welke dingen moet je alleen in goede banen leiden en welke dingen moet je juist laten lopen? Een Indonesische collega van mij, Benny Setianto, introduceerde een nieuw concept: besturen per ongeluk (“governance by accident”), wat ik hier even vertaal met “onbedoeld besturen”. Hij promoveerde afgelopen maandag aan de Universiteit van Nijmegen. Ik was er zijdelings […]

Naarmate het onderwijs beter wordt, neemt de ongelijkheid toe. Dat is een moeilijk verteerbaar gegeven waar biologen mee worstelen die betrokken zijn bij discussies over gelijke kansen in het onderwijs. Toch is er een manier om er mee om te gaan. Het is een onmiskenbaar feit dat bepaalde aspecten van het intelligentiequotiënt een erfelijke basis hebben. Er is zelfs een vrij sterke erfelijke invloed; schattingen van de erfelijkheidsgraad variëren van […]

De slak moest met zijn kop naar links kijken, vond ik, naar het plaatje. Mijn boek over de evolutie van het bodemleven wordt verluchtigd met plaatjes van dieren die ik meestal overtrek van foto’s. Bij een grafiek over de evolutie van de landslakken had ik een plaatje van de zwarte wegslak gemaakt, een naaktslak die iedereen wel kent. Ik wilde de slak aan de rechterkant van het plaatje zetten, dus […]

27 aug 21

Een bioloog hoort zich nergens over te verwonderen want die weet dat in de biologie alles kan, maar toch is het wow-gehalte van de natuur soms onvoorstelbaar. Het volgende verhaal over de mijt en de das illustreert de verwondering die soms ook een bioloog ten deel valt. U kent de das, een flink uit de kluiten gewassen marterachtig roofdier met een zwart-wit gestreepte snuit. Hij komt voor op de Veluwe […]