Elke vrijdag schrijf ik een column in de regionale dagbladen van Holland Media Combinatie (Noordhollands Dagblad, Leidsch Dagblad, Gooi- en Eemlander e.a.). De oudere columns (2007 – 2016) zijn gebundeld verschenen (kijk onder boeken). Hier vind je de recentere columns uit de wetenschapsbijlage E = mc2.
Tijdens een vakantie in Sri Lanka was ik in de gelegenheid om in de nationale parken van heel dichtbij het gedrag van olifanten te observeren. Sri Lanka heeft een populatie van ongeveer 8000 wilde Aziatische olifanten die zich ophouden aan de waterkant en op de vlaktes van verschillende natuurgebieden. Kijkend naar de dieren, op slechts…
Ik mocht afgelopen week een proefschrift beoordelen voor de Open Universiteit. De promovenda komt uit Indonesië en ze heeft een studie gemaakt van de verontreiniging met plastic aan de noordkust van Java. Omdat ik daar zelf ook vaak geweest ben, weet ik hoe erg het is. Het is vooral een probleem van de Indonesiërs zelf,…
Het menselijk lichaam is niet ontworpen door een slimme ingenieur of een intelligente ontwerper, het is bij elkaar geprutst uit onderdelen met een historisch verleden. Sommige evolutiebiologen (Richard Dawkins is daarvan de bekendste vertegenwoordiger), laten niet na te benadrukken hoe goed natuurlijke selectie in staat is om de meest wonderbaarlijke aanpassingen voor elkaar te krijgen….
Nu de laatste fase van mijn boek over het menselijk lichaam is aangebroken en ik in de slag ben met de uitgever over de eindredactie komen er ook discussiepunten op tafel. “Oviduct”, wat is dat?” Ik gebruikte de term in het hoofdstuk over de evolutie van de vrouwelijke geslachtsorganen. Ik had er totaal niet bij…
Mijn boek over de evolutie van het menselijk lichaam heb ik helemaal zelf geschreven. Dat is in deze tijd opmerkelijk omdat veel teksten tegenwoordig gecomponeerd worden met behulp van kunstmatige intelligentie. De opkomst van AI-programma’s zoals ChatGPT, Gemini, DeepSeek en Superbot geeft veel onzekerheid bij schrijvers. Gaan zulke programma’s het werk van een schrijver overnemen?…
De evolutionaire voorouder van ons oor is gevonden. Die merkwaardig in elkaar gedraaide schelp aan beide zijden van ons hoofd is opgebouwd uit een speciale vorm van kraakbeen dat heel elastisch is. Dat komt maar op een paar plaatsen in het lichaam voor, onder andere in de neus, maar het kraakbeen van het oor is…
Vorige week was mijn college over het ontstaan van het leven opeens wereldnieuws. Ik besprak met de HOVO-cursisten in Leiden het bewijsmateriaal voor levende organismen in heel oude gesteentes. Het alleroudste gesteente op aarde dat we kennen is de “Nuvvuagittuq Greenstone Belt”. Het is een formatie in het noord-oosten van Canada, de provincie Quebec, langs…
Vorige week was ik een paar dagen in Krakow, Polen, als beoordelaar van een proefschrift. De promovendus was de Oekraïense Olha (de h uitspreken als zachte g”, zeiden mijn Poolse collega’s). Olha had onderzoek gedaan naar zware metalen in vleermuizen en ze vergeleek vleermuizen afkomstig van diverse kolonies in Oekraïne en Polen. Vleermuizen zijn een…
Deze Kerstavond van 2024 is bijzonder. Een ruimtesonde van de NASA, de Parker Solar Probe, die gelanceerd werd in 2018, zal vanavond vlak langs de zon scheren, door de corona, de laag van wilde, gloeiend hete atmosfeer rond de zon die alleen goed te zien is bij een zonsverduistering. Die “kroon” rond de zon heeft…
Schimmels zijn een zwaar ondergewaardeerd deel van de natuur. Niemand weet precies hoe het gaat met de schimmels. Nemen ze toe of nemen ze af? Micro-organismen vormen ongeveer driekwart van alle soorten ter wereld, maar niemand houdt bij of er soorten uitsterven of bijkomen. Schimmels doen hun werk in de bodem, ze breken bladeren, takken…
Historicus en schrijver Lotte Houwink ten Cate publiceerde kortgeleden een boek getiteld “De mythe van het gezin”. Ze stelt daarin dat het traditionele tweeoudergezin in de moderne maatschappij ontoereikend is en onterecht nog steeds gezien wordt als cultureel ideaal. Het klassieke kerngezin van vader met moeder en kinderen is een sociaal construct, zegt ze, iets…
Na onderzoek in Zuid-Holland door Arcadis is er nu een voorlopig antwoord gekomen op de vraag waarom de eieren van hobby-kippen zulke hoge concentraties aan chemische stoffen (PFAS) bevatten. De GGD en het RIVM adviseerden zelfs om voorlopig geen eieren te eten van hobby-kippen. Het antwoord op de vraag blijkt nu te zijn dat de…