Elke vrijdag schrijf ik een column in de regionale dagbladen van Holland Media Combinatie (Noordhollands Dagblad, Leidsch Dagblad, Gooi- en Eemlander e.a.). De oudere columns (2007 – 2016) zijn gebundeld verschenen (kijk onder boeken). Hier vind je de recentere columns uit de wetenschapsbijlage E = mc2.
Als je met pensioen bent kun je je veroorloven om gewaagde hypotheses rond te strooien. “Misschien zit het zo en zo…” Je kunt het niet meer zelf uitzoeken, iemand anders moet het werk doen. Zo heb ik de volgende gedachte over de achteruitgang van de insecten in de afgelopen 20 jaar. Die achteruitgang is schrikbarend….
Multatuli’s Max Havelaar is fameus om vele redenen, een ervan is het intrigerende “pak van Sjaalman”, een lijst van bijna 150 documenten en artikelen geschreven door Sjaalman, Multatuli’s alter ego. Het pak wordt in ontvangst genomen door een van de hoofdfiguren van het boek, Batavus Droogstoppel, handelaar in koffie aan Lauriergracht 37. De VU organiseerde…
U zult het misschien niet geloven maar een evolutiebioloog kan wakker liggen van ribkwallen. Als u aan het strand bent deze zomer moet u eens letten op kleine geleibolletjes in de branding of op het zand, ter grootte van een knikker, en die in een potje met zeewater doen. Als u dan een beweging van…
Terugkerend van ons vakantieadres in Leersum besloten mijn vrouw en ik langs de Vecht naar Muiden te fietsen. Het was een prachtige tocht, met bloeiende bermen en zonneschijn; een dag om van te genieten, ondanks de af en toe pittige tegenwind. De Vecht stroomt van Utrecht naar de sluis bij Muiden, dus zolang je de…
Het was een perfecte dag om mijn achterstraat te wieden. De klinkers smeekten erom. Het zijn oude waaltjes, rood, bruin en geel door elkaar, getrommeld en ongetrommeld, sommige met aangebakken slakresten, de meeste compleet, maar sommige gehalveerd, ongelijk van formaat en met de slijtsporen van jarenlang liggen, God mag weten waar. Ze hebben waarschijnlijk al…
Soms hoor je pas bij het afscheid wat een collega allemaal gepresteerd heeft in zijn wetenschappelijke carrière. Guus Schreiber ging met pensioen, hoogleraar in de informatica, decaan van de Bètafaculteit van de VU, aimabel persoon, met wie ik in het bestuur van de faculteit gezeten heb. Het was een moeilijke tijd, met veel tegenstellingen, tegenstribbelende…
In de hal van winkelcentrum Kalvertoren in Amsterdam staat een opgerolde Volkswagen-Kever. Je ziet gelijk dat het een kever is, maar hij is uitgevoerd in polyester en aluminium en opgerold als een bal van 2 meter doorsnee. Het is een sculptuur van de Indonesische kunstenaar Ichwan Noor, die meerdere van deze opgerolde kevers gemaakt heeft….
Bij mijn cursus over de evolutie van seksualiteit in het dierenrijk was ik aangeland bij het onderwerp hermafroditisme. Ik waarschuwde de cursisten dat er vele sappige verhalen over te vertellen zijn en ik verontschuldigde me bij voorbaat. Maar toch is het een serieus onderwerp in de biologie: wat is het voordeel van zowel man als…
In het jaar 2023 vieren biologen het 200ste geboortejaar van Alfred Russel Wallace, een Britse natuuronderzoeker uit de negentiende eeuw. Wallace was een tijdgenoot van Darwin, de beroemde opsteller van de evolutietheorie, maar terwijl Darwin behoorde tot een vooraanstaande Engelse familie, getrouwd was met Emma Wedgwood en zich bewoog in aristocratische kringen, was Wallace van eenvoudige…
Deze week ben ik begonnen aan mijn volgende HOVO-cursus (voor 50+), die dit keer gaat over de evolutie van seksualiteit in het dierenrijk. Nooit te oud om te leren denk ik maar, ook niet over dit onderwerp. Een fascinerend onderdeel van de cursus is het verschijnsel maagdelijke voortplanting, met een duur woord parthenogenese, afgeleid van…
Een kenmerkende eigenschap van de mens is de enorm sterke oriëntatie op de groep. De mens is een sociaal dier, hij is niet gelukkig in zijn eentje, hij wil ergens bij horen. Ons diepgewortelde verlangen om deel uit te maken van een groep heeft een evolutionaire achtergrond: tijdens ons honderdduizendjarige bestaan op de Afrikaanse savanne…
Het Engelse woord “soil” betekent “bodem”, maar ook “vuil”, “drek” en “viezigheid”. In het Nederlands hebben we die associatie met vuiligheid niet. Een bodem kan ook schoon of mooi zijn. Misschien dat daarom Nederlandse filmers, meer dan Engelse, bij uitstek geschikt zijn om een film te maken over de bodem. Eerder deze week zag ik…