Dat hele partijen grond niet meer verplaatst mogen worden en bouwprojecten stil komen te liggen vanwege verontreiniging met PFAS kwam voor veel mensen als een donderslag bij heldere hemel. PFAS, wat is dat? Toch speelt het onder wetenschappers al een hele tijd. PFAS (polyfluorkoolwaterstoffen) is de naam voor een groep synthetische chemicaliën die gemeen hebben dat er fluor in verwerkt zit. Fluor geeft de stoffen heel stabiele eigenschappen; het maakt […]

Vanwege een artikel in het tijdschrift Nature deze week werd mijn aandacht getrokken door een rapport van de “Voedsel- en Landgebruik-coalitie”, een internationale club van wetenschappers, landbouworganisaties en voedselproducenten die vorige maand zijn bevindingen publiceerde. Die zijn volgens mij van dezelfde importantie als het beroemde rapport van de Club van Rome uit 1970. We zijn nu 50 jaar verder en het roer moet om. We kunnen niet door blijven gaan […]

Mijn jongste kleinzoon, net een jaar oud, kroop over de grond en reikte naar de kastdeur die op een kier stond. Hij pakte de deur vast en bewoog hem heen en weer. Het scharnier piepte. Liggend op zijn buik draaide hij de deur heen en weer en elke keer hoorde je een piep. Hij kon er geen genoeg van krijgen. Piep-piep, piep-piep en elke keer kraaien. De tranen liepen over […]

Dit jaar, 2019, is het jaar van het periodiek systeem der elementen. Er is niks fundamenteler dan het periodiek systeem der elementen, durf ik te zeggen. Al het leven, alles in de wereld, alles in het heelal, uw huis en uw auto, zijn opgebouwd uit elementen die ingedeeld worden volgens dit systeem. Maar het is nogal abstract en je ziet het niet, daarom is het helemaal niet raar dat u […]

Het is Werelddierendag vandaag, maar weet de wereld wat een dier is? Natuurlijk weet u wat een dier is, immers uw hond en kat zijn dieren en uw kamerplant niet. Maar er zijn moeilijker gevallen. Zo zijn volgens biologen pantoffeldiertjes en zonnediertjes echt geen dieren terwijl beerdiertjes en mosdiertjes zeker wel dieren zijn. En wat dacht u van zeeanemonen, zeelelies en zeekomkommers? Allemaal dieren. Bij nader inzien is het helemaal […]

Ik was vorige week op een reünie van de Jongensclub. Na 55 jaar was ik opeens herenigd met vrienden waar ik vroeger alle lief en leed mee deelde, ging vissen en slootje springen, een geheim clubhuis had en op het schoolplein ging hoekie-douwen. Alles deed je met elkaar, als jongens. Maar daar kwam abrupt een einde aan toen ik op mijn twaalfde jaar naar het internaat ging. De meeste jongens […]

Nu mijn “Encyclopedie van de evolutiebiologie” uit is krijg ik van verschillende lezers opmerkingen en suggesties over artikelen uit het boek, zo ook van Sjon van ‘t Hof over mijn stukje over de neanderthaler. Ik besloot terug te keren tot de basis en de originele publicatie van de Duitse antropoloog Schaaffhausen op te sporen die in 1858 het eerste neanderthaler-fossiel beschreef. Wonder boven wonder lukte dat. Het staat in een […]

Mijn collega Jacob de Boer had in april van dit jaar een stukje geschreven voor het wetenschappelijke toptijdschrift Science over zijn onderzoek aan vlamvertragers. Ik weet niet of u het weet, maar ons binnenhuismilieu zit vol met chemicaliën die toegevoegd worden aan allerlei consumentenproducten zoals televisietoestellen, computers, tapijten, gordijnen, meubels en kleding om te voorkomen dat die materialen gelijk in de fik vliegen als er een brandje smeult. Die chemicaliën […]

Morgen verschijnt mijn nieuwe boek, een encyclopedie van de evolutiebiologie. Wie schrijft er tegenwoordig nog een encyclopedie, hoor ik u denken, en die vraag stelde ik me ook. Maar juist vanwege het internet zijn de mogelijkheden om brokken kennis weer te geven en tot je te nemen, enorm toegenomen. Het wordt steeds belangrijker dat die kennis waarheidsgetrouw, authentiek en traceerbaar is. Er wordt van alles aan onzin verkondigd op het […]

Wat is eigenlijk de voorkant van een zeeanemoon? En de achterkant? Dat zijn zo van die vragen die een bioloog bezig houden in de komkommertijd. Bij ons soort dieren, ik bedoel dan zoogdieren, vissen, insecten en wormen, is dat duidelijk: waar de mond zit is de voorkant. En waar de anus zit is de achterkant. Bij zeeanemonen zit de mond aan de bovenkant en ze hebben geen anus. Bij kwallen […]