22 mei 20

In de lange hete zomer van 1858, een jaar voordat het baanbrekende boek van Charles Darwin over de Oorsprong der Soorten de wereld schokte, vond er in het parlement van Engeland een debat plaats over de stank van de Thames. Sinds een aantal jaren was de situatie zo uit de hand gelopen, de Thames was zo smerig geworden, dat zelfs de keurig geklede parlementsleden de grote stank niet meer konden […]

Zal ik een mooie gekleurde boerenzakdoek als bandana om mijn neus en mond knopen als ik straks weer het openbaar vervoer in ga? Als man van mijn leeftijd heb ik altijd een zakdoek bij me. Het is overal nuttig voor, niet alleen om je neus af te vegen maar ook om een paar druppels koffie weg te werken of de bougie van je brommer mee schoon te maken. Dat laatste […]

Omstreeks deze tijd, een jaar geleden, kreeg het virus mij te pakken. Ik bedoel dan niet het coronavirus maar het tekenencefalitisvirus dat ik opliep bij een excursie in het noordoosten van Polen. Ik weet niet zeker of het echt van een teek kwam, want ik heb geen teek gezien, wel een heleboel vreselijk agressieve steekmuggen. Ik had ongeveer 3 weken lichte griepachtige verschijnselen die later, toen ik al thuis was, […]

“Vertel eens iets leuks over virussen, altijd maar dat ellendige coronanieuws” zei iemand tegen mij. Valt er iets leuks te vertellen over virussen? Ja een heleboel. Ik moet eerst teruggaan naar de tijd dat mijn vader nog bloembollenkweker was, een puur Nederlands beroep. Tulpen! Ik heb er wat uurtjes in zoet gebracht. In het voorjaar begon het koppen. Tegenwoordig wordt dat machinaal gedaan maar toen ik jong was had je […]

De ophokrichtlijnen die opgelegd zijn door de virusepidemie doen een groot beroep op gezinnen die gedwongen thuis moeten blijven en de hele dag op elkaars lip zitten. Ik lees dat veel mensen het moeilijk vinden om met de situatie om te gaan. Misschien dat een blik op de natuur kan helpen? Hoe gaat de natuur om met concurrentie tussen soorten die elkaar in de weg zitten? Over de rol van […]

Hoe groot is onze virosfeer? Ik las een artikel van onderzoekers die vastgesteld hadden dat bij een flinke niesbui de kleine waterdruppeltjes wel zes meter ver kunnen komen. De Ruttenorm van 1,5 meter is dan niet voldoende. Hoe ver reikt de virosfeer om een persoon, d.w.z. de afstand waarop de aanwezigheid van een virus voor een ander persoon merkbaar is? We weten dat de virosfeer onderdeel is van de biosfeer, […]

Verbondenheid is een sterkte, tenminste in de biologie. Iedereen kent het idee van een voedselpiramide. Algen wordt gegeten door kleine vissen, kleine vissen door grote vissen en grote vissen door aalscholvers. Maar het idee van een voedselpiramide is in de biologie alweer ouderwets. Men spreekt liever over een voedselweb. Grote vissen eten ook wel eens algen en een aalscholver eet wel eens een kleine vis. Als je alle soorten van […]

“Laat Freek het niet horen”, zei ik tegen de studenten, “maar ik ga jullie het uitleggen: een slang is een mutant”. Freek Vonk is sinds kort bijzonder hoogleraar Evolutionaire Biochemie aan de Vrije Universiteit. Het is een mooie positie want Freek is niet alleen een bekende Nederlander, maar ook een excellente onderzoeker die in toptijdschriften heeft gepubliceerd over de evolutie van gifklieren bij slangen. Maar mijn college voor de eerstejaars […]

Het leven is een continue strijd tegen de chaos. Er zijn van die weken waarin alles en iedereen tegen je lijkt te werken. Eerst kreeg ik een lekke band met mijn fiets in de stad, daarna ging de wasmachine kapot, toen deed mijn e-mail het niet meer en het dak begon gevaarlijk te rammelen in de storm. Als klap op de vuurpijl tornde ik een naadje los van de zakken […]

Toe maar, een hele nieuwe orde is tot Nederland toegetreden, de wandelende takken. Ik heb het dan over een orde van de insecten. Dat er af en toe een nieuwe soort gevonden wordt is niet zo raar. Dat gebeurt aan de lopende band eigenlijk, vooral doordat het steeds warmer wordt en soorten hun verspreidingsgebied naar het noorden uitbreiden. Maar een nieuw dier in Nederland dat tot een geslacht behoort dat […]