In de categorie luchtig maar solide wetenschappelijk nieuws las ik vorige week een artikel over de “onpletbare kever”. Het is een dier dat behoort tot de “ijzerbeklede zwartlijven”, een weinig bekende kevergroep, zelfs onder biologen. Het onderzoek ging over een soort met de toepasselijke naam “diabolische ijzerbeklede zwartlijfkever” die zo vreselijk sterk en hard is, dat je er met een auto overheen kunt rijden zonder dat het dier er last […]

De herfst is de tijd van de geuren. De gekneusde takjes van de populieren, de lucht van dode bladeren, vochtige grond en paddenstoelen, de sterke geur van de dennenbomenhars, het is allemaal kenmerkend voor de herfst. De herfst is voor mij een goed seizoen omdat ik een slechte neus heb en de geuren in de herfst indringend zijn. In het voorjaar met haar vluchtige rozengeurtjes kom ik minder goed tot […]

Mijn collega’s Gerard Korthals en Matty Berg, verwoede biologen en gek van ongewervelde dieren, hadden in het kader van de bodemdierendag 2020 een tocht ondernomen naar een onbewoond eiland, het Hofvijvereiland. In de Hofvijver van Den Haag, een water dat grenst aan de gebouwen van het Binnenhof en waar Mark Rutte vanuit zijn torentje elke dag op uitkijkt, ligt een eilandje van 40 x 25 meter. Het is onbekend terrein, […]

Het is nu vijf jaar geleden dat Paus Franciscus zijn “milieu-encycliek” “Laudato Si’ – over de zorg voor het gemeenschappelijke huis” uitgaf. Bisschop Jan Hendriks besprak dit feit in zijn Pax Christi-lezing vorige week in Monnickendam. Het was voor veel mensen indertijd een grote verrassing, dat een paus zich zo openlijk uitsprak tegen milieuvervuiling, tegen klimaatverandering en tegen de sociale ongelijkheid die ermee gepaard gaat. Hij pleitte voor een integrale […]

In 2006, toen hij nog senator was, heeft Barack Obama eens gezegd: “We hebben een empathie-tekort. Het wordt tijd dat een gevoel voor empathie doordringt in de politiek”. Biologen verstaan onder empathie het vermogen om zich een voorstelling te maken van de gemoedstoestand van een ander. Met empathie begrijp je het verdriet of geluk van een ander en voel je medelijden. Als zo iemand in nood is, is empathie de […]

Vanwege de coronarestricties kom ik niet zo vaak meer op de universiteit en een gepensioneerde is natuurlijk de eerste die thuis moet blijven, maar de bibliotheek kan ik niet missen voor mijn volgende boekproject. Dus fiets ik als vanouds af en toe door de stad, langs mijn welbekende route. Ik volg altijd een vaste route; het is een gewoonte die veel voordelen biedt want je hoeft niet na te denken […]

Het was een bericht van vorige week dat weinig de aandacht getrokken heeft maar eigenlijk van de daken geschreeuwd had moeten worden als de allergrootste prestatie van 2020: Afrika is polio-vrij verklaard. Na jarenlang werk met intensieve vaccinatiecampagnes tot in dorpen en achterbuurten, in een samenwerkingsverband van alle Afrikaanse landen, met medewerking van traditionele en religieuze leiders, in gezinnen en onder leiding van de Wereldgezondheidsorganisatie, is op 25 augustus 2020 […]

Een opvallend artikel in het tijdschrift Science van 20 augustus trok mijn aandacht: wilde diersoorten die ziekteverwekkers bij zich dragen doen het goed in door de mens beïnvloede omgevingen. Biologen weten het al langer en door de coronacrisis zijn we weer eens met onze neuzen op de feiten gedrukt: de dieren die om ons heen leven herbergen een groot aantal virussen en bacteriën die voor de mens gevaarlijk kunnen zijn. […]

Een collega maakte mij attent op een Amerikaanse biologie-docent die liedjes maakt om zijn onderwijs te ondersteunen. Ik werd onmiddellijk getriggerd door dit rare onderwerp omdat ik dat zelf ook vaak gedaan heb. Maar deze Amerikaan, Greg Crowther, heeft er een hele specialiteit van gemaakt. Hij componeert zelf liedjes of doet dat met anderen, korte nummers van hoogstens een minuut, waarin hij bepaalde moeilijke dingen uit zijn onderwijs probeert te […]

Buurvrouw zat lekker onder de boom in de schaduw (u weet sinds vorige week welke boom). Ze had het warm en dat is een gevolg van het feit dat ze net als alle mensen warmbloedig is. Warmbloedige dieren reguleren hun lichaamstemperatuur binnen heel nauwe marges. De temperatuur zal en moet 37 graden blijven. Dat heeft voordelen, maar ook nadelen. Een paar graden afwijking is gelijk al een probleem. Bij drie […]