Ik ben begonnen aan Hoofdstuk 5 van mijn boek over de evolutie van ongewervelde bodemdieren. Dat gaat over seksueel gedrag. Je zou denken, in de bodem is geen plaats voor gedrag, laat staan seks, maar dat is niet waar. In spleten en gaten, onder bladeren en boombast, tussen plantenwortels en in mollengangen worden de mooiste kunstjes vertoond. Er zijn ontiegelijk veel boeken geschreven over de menselijke seksualiteit. Waarom heeft de […]

Negentien graden in de herfst is veel kouder dan negentien graden in het voorjaar. Nu in deze tijd van het jaar de buitentemperatuur daalt tot onder de 10 graden koelt het bij mij in de huiskamer ’s nachts af tot 19 graden. Dat voelt fris aan, zodat de kachel aan moet. Maar als je dezelfde situatie in het voorjaar hebt en je stookt de kachel op tot 19 graden is […]

Hoe slim en slagvaardig kunnen jonge mensen zijn! Ik verbaas me soms over het niveau van talentvolle studenten. Ze doen dingen, hebben ideeën, ondernemen activiteiten die ik nooit had gekund toen ik zo oud was. Ik ben als bijbaantje even een paar maanden lid van een commissie die de Nederlandse universiteiten visiteert. We zijn al in Utrecht en Nijmegen geweest, daarna volgen Groningen, Leiden en Amsterdam. Bij elke universiteit kijken […]

Ik werd getroffen door het boek van Renske Jonkman, want “Dit verdronken land” beschrijft de streek waar ik ben opgegroeid, de grond waaruit ik ben gevormd. In West-Friesland, tussen Wogmeer, Hensbroek en Rustenburg ligt een gebied waarin sloten, bagger en kluiten de hoofdrol spelen, een typisch Noord-Hollands landschap. We noemden het vroeger de Uitgang, alsof daar de wereld eindigde. Als je alle boerderijen van de Wogmeer achter je had gelaten, […]

17 sep 21

Het is een bekend dilemma voor bestuurders: bij welke dingen moet je er bovenop zitten, welke dingen moet je alleen in goede banen leiden en welke dingen moet je juist laten lopen? Een Indonesische collega van mij, Benny Setianto, introduceerde een nieuw concept: besturen per ongeluk (“governance by accident”), wat ik hier even vertaal met “onbedoeld besturen”. Hij promoveerde afgelopen maandag aan de Universiteit van Nijmegen. Ik was er zijdelings […]

Naarmate het onderwijs beter wordt, neemt de ongelijkheid toe. Dat is een moeilijk verteerbaar gegeven waar biologen mee worstelen die betrokken zijn bij discussies over gelijke kansen in het onderwijs. Toch is er een manier om er mee om te gaan. Het is een onmiskenbaar feit dat bepaalde aspecten van het intelligentiequotiënt een erfelijke basis hebben. Er is zelfs een vrij sterke erfelijke invloed; schattingen van de erfelijkheidsgraad variëren van […]

De slak moest met zijn kop naar links kijken, vond ik, naar het plaatje. Mijn boek over de evolutie van het bodemleven wordt verluchtigd met plaatjes van dieren die ik meestal overtrek van foto’s. Bij een grafiek over de evolutie van de landslakken had ik een plaatje van de zwarte wegslak gemaakt, een naaktslak die iedereen wel kent. Ik wilde de slak aan de rechterkant van het plaatje zetten, dus […]

27 aug 21

Een bioloog hoort zich nergens over te verwonderen want die weet dat in de biologie alles kan, maar toch is het wow-gehalte van de natuur soms onvoorstelbaar. Het volgende verhaal over de mijt en de das illustreert de verwondering die soms ook een bioloog ten deel valt. U kent de das, een flink uit de kluiten gewassen marterachtig roofdier met een zwart-wit gestreepte snuit. Hij komt voor op de Veluwe […]

In het dagelijks spraakgebruik is het gewoon geworden om te spreken van het “DNA” van een bedrijf, of het “DNA” van een vereniging, waarmee zoiets bedoeld wordt als de “bedrijfscultuur” of de “essentie”. Dat geeft aan dat veel mensen denken dat als je het DNA kent je ook het bedrijf kent. Maar dat is niet zo. Vaak deed ik bij een lezing het volgende gedachtenexperiment. Stel dat we vanuit de […]

Morgen gaan de palingvissers protesteren bij de Afsluitdijk, tegen de vangstbeperkingen en de aanleg van windmolens in het IJsselmeer. Als een paling zijn levensverhaal aan hen zou vertellen, wat zouden de vissers dan horen? “Ik kwam ter wereld met miljoenen broertjes en zusjes. Ik zag mijn vader en moeder nog een beetje om elkaar heen zwemmen maar al gauw verloor ik ze uit het oog. Ik denk dat ze dood […]