E = mc2

Elke vrijdag schrijf ik een column in de regionale dagbladen van Holland Media Combinatie (Noordhollands Dagblad, Leidsch Dagblad, Gooi- en Eemlander e.a.). De oudere columns (2007 – 2016) zijn gebundeld verschenen (kijk onder boeken). Hier vind je de recentere columns uit de wetenschapsbijlage E = mc2.

  • De waarde van een walvis

    Hoe slim en slagvaardig kunnen jonge mensen zijn! Ik verbaas me soms over het niveau van talentvolle studenten. Ze doen dingen, hebben ideeën, ondernemen activiteiten die ik nooit had gekund toen ik zo oud was. Ik ben als bijbaantje even een paar maanden lid van een commissie die de Nederlandse universiteiten visiteert. We zijn al…

  • Uit de klei getrokken

    Ik werd getroffen door het boek van Renske Jonkman, want “Dit verdronken land” beschrijft de streek waar ik ben opgegroeid, de grond waaruit ik ben gevormd. In West-Friesland, tussen Wogmeer, Hensbroek en Rustenburg ligt een gebied waarin sloten, bagger en kluiten de hoofdrol spelen, een typisch Noord-Hollands landschap. We noemden het vroeger de Uitgang, alsof…

  • Onbedoeld bestuur

    Het is een bekend dilemma voor bestuurders: bij welke dingen moet je er bovenop zitten, welke dingen moet je alleen in goede banen leiden en welke dingen moet je juist laten lopen? Een Indonesische collega van mij, Benny Setianto, introduceerde een nieuw concept: besturen per ongeluk (“governance by accident”), wat ik hier even vertaal met…

  • Gelijke kansen in het onderwijs

    Naarmate het onderwijs beter wordt, neemt de ongelijkheid toe. Dat is een moeilijk verteerbaar gegeven waar biologen mee worstelen die betrokken zijn bij discussies over gelijke kansen in het onderwijs. Toch is er een manier om er mee om te gaan. Het is een onmiskenbaar feit dat bepaalde aspecten van het intelligentiequotiënt een erfelijke basis…

  • De verkeerde kant op

    De slak moest met zijn kop naar links kijken, vond ik, naar het plaatje. Mijn boek over de evolutie van het bodemleven wordt verluchtigd met plaatjes van dieren die ik meestal overtrek van foto’s. Bij een grafiek over de evolutie van de landslakken had ik een plaatje van de zwarte wegslak gemaakt, een naaktslak die…

  • De mijt en de das

    Een bioloog hoort zich nergens over te verwonderen want die weet dat in de biologie alles kan, maar toch is het wow-gehalte van de natuur soms onvoorstelbaar. Het volgende verhaal over de mijt en de das illustreert de verwondering die soms ook een bioloog ten deel valt. U kent de das, een flink uit de…

  • Wat vertelt het DNA

    In het dagelijks spraakgebruik is het gewoon geworden om te spreken van het “DNA” van een bedrijf, of het “DNA” van een vereniging, waarmee zoiets bedoeld wordt als de “bedrijfscultuur” of de “essentie”. Dat geeft aan dat veel mensen denken dat als je het DNA kent je ook het bedrijf kent. Maar dat is niet…

  • De paling aan het woord

    Morgen gaan de palingvissers protesteren bij de Afsluitdijk, tegen de vangstbeperkingen en de aanleg van windmolens in het IJsselmeer. Als een paling zijn levensverhaal aan hen zou vertellen, wat zouden de vissers dan horen? “Ik kwam ter wereld met miljoenen broertjes en zusjes. Ik zag mijn vader en moeder nog een beetje om elkaar heen…

  • Meester en gezel

    “Mijn promotor is een dictator” zeiden sommige jonge mensen die aan de universiteit bezig zijn om hun proefschrift te schrijven. Een maand geleden maakte de NOS de resultaten bekend van een onderzoek uitgevoerd onder beginnende wetenschappers die zich voorbereiden op het behalen van de doctorsgraad, het hoogste wetenschappelijke diploma. Eerste haal je je bachelor, dan…

  • Bèrs been in ons oor

    Vorige week vertelde ik dat ik nog niet klaar was met mijn bezoek aan het Natuurhistorisch Museum in Maastricht, waar ik oog in oog stond met het fossiel van Bèr, de mosasaurus. Bèr was een reptiel verwant aan de huidige varanen. Hij leefde in de zee, in het late Krijt, ongeveer 70 miljoen jaar geleden….

  • Een geroofd fossiel

    Jarenlang heeft Nederland geprobeerd het fossiel van de mosasaurus terug te krijgen maar de Fransen wilden niet toegeven: “le grand animal de Maëstricht” blijft in Parijs. Heel even, in het Darwinjaar 2009, mocht het Natuurhistorisch Museum in Maastricht het originele fossiel lenen voor een tijdelijke tentoonstelling. Toen heb ik hem helaas gemist, maar vorige week…