1 jun 15

Ik ben een mateloos bewonderaar van de Amerikaanse evolutiebioloog Stephen Jay Gould. Het is jammer dat ik hem nooit persoonlijk ontmoet heb. Mijn collega Steph Menken, hoogleraar evolutiebiologie aan de UvA, heeft hem een keer gesproken bij een bezoek aan Nederland en vertelde me dat het een nogal onuitstaanbaar personage was. Je ziet dat vaak met grootheden: in het dagelijks leven zijn het irritante mensen. Maar dat maakt mijn achting […]

1 mrt 15

Leo Vroman was een bioloog, tegenwoordig zou je zeggen biomedische wetenschapper, die onderzoek deed aan de bloedstolling. Hij verwonderde zich over de enorme complexiteit van het stollingsproces en beschreef het Vroman-effect: het verschijnsel dat bloedserumeiwitten zich in een bepaalde volgorde aan een oppervlak hechten: eerst de meest mobiele, vervolgens de eiwitten die minder mobiel zijn maar een hogere affiniteit hebben voor het oppervlak en de eerdere eiwitten verdringen. Vroman deed […]

1 jan 15

Elke bioloog is aanhanger van Charles Darwin en zo ook Nederlands bekendste schrijvende bioloog, Tijs Goldschmidt. Wat Tijs nog het meest waardeert in Darwin is zijn consiliëntie, dat wil zeggen zijn vermogen om bewijsmateriaal vanuit verschillende bronnen bij elkaar te brengen. Darwin deed dat door zijn waarnemingen in de natuur te combineren met kennis vanuit de aardwetenschappen en de demografie. Voor aardwetenschappen verliet hij zich op Charles Lyell, de Britse […]

Biologen zijn de enigen die hun boeken mogen versieren met pornografische afbeeldingen. Teunis Piersma zette pontificaal een penis op zijn boek die de hele omslag vulde. Het was niet zijn eigen lid natuurlijk, maar dat van een zeepok, die vergeleken met zijn lichaamslengte het grootste ding heeft in het dierenrijk. Biologen zijn ook de enigen die een serieus boek kunnen schrijven over wat elders in de maatschappij pure pornografie is, […]

1 mei 14

“Zingt de leeuwerik dan doet hij dat om een partner te lokken; zingt een andere vogel niet, dan is dat omdat roofvogels hem daardoor niet zo snel kunnen vinden. Is een vlinder bont gekleurd dan is dat om de aandacht van een partner te trekken; is hij wit of groen dan is het een schutkleur. Bestaat er eigenlijk wel een biologische eigenschap die geen voordeel oplevert?” Zo ongeveer redeneerde de […]

1 mrt 14

Midas is natuurlijk bij uitstek het voorbeeld van een schrijvende bioloog. Hij schrijft zo smeuïg over allerlei onderwerpen in de biologie dat je zeker weet dat elk nieuw boek van zijn hand weer een genot is om te lezen. Zo ook zijn nieuwste boek, “De kleine verlossing of de lust van ontlasting”, dat helemaal handelt over poep. Midas vraagt aandacht, niet alleen voor de kwaliteit van poep op zich, maar […]

1 feb 14

Als je als bioloog iets wilt weten over potvissen begin je natuurlijk bij Moby Dick. Het wereldberoemde avonturenverhaal van Herman Melville is doorspekt met allerlei informatie over de walvisvaart en de biologie van potvissen. Melville heeft hele hoofdstukken over de ogen van de walvis, het walschot in het spermaceti-orgaan, waarom Moby Dick wit is, en alle trucs die ze uithaalt om haar achtervolgers te slim af te zijn. Ik las […]

1 okt 13

Ik was geïntrigeerd door de titel van het boek van Jan Wolkers: “Een roos van vlees”. Wat zou de schrijver daarmee bedoelen? Zonder het boek gelezen te hebben zou je kunnen denken dat verwezen wordt naar de navel. Als er één onderdeel van het menselijk lichaam lijkt op een roos dan is het wel de navel zou ik zeggen. Het oor gooit ook hoge ogen; sommige oren hebben mooi in […]

“Twee korte zuchten ontsnappen haar en haar hoofd glijdt opzij en op hetzelfde moment zie ik een vlucht regenwulpen voorbij gaan boven het donkere riet”. Hoeveel onnozele lezers van verplichte boeken, middelbare scholieren en misschien zelfs abiologische letterkundigen hebben deze zin wel niet gelezen, de zin waarin de moeder van Maarten ’t Hart overlijdt, zonder dat ze beseffen hoe bijzonder het is dat de schrijver een vlucht regenwulpen ziet. Net […]

13 feb 13

“Een goede avond om te motten”, zo vertaal ik de zin, maar in het Nederlands komt de woordspeling niet goed over. Vladimir Nabokov schrijft: “A good night for mothing”. In de inleiding die hij later aan de roman heeft toegevoegd vertelt hij erbij dat hij moeite had de corrector er van te overtuigen dat het geen spelfout was. Die m moet toch een n zijn? Nee dus. Zo’n zin is […]