Elke vrijdag schrijf ik een column in de regionale dagbladen van Holland Media Combinatie (Noordhollands Dagblad, Leidsch Dagblad, Gooi- en Eemlander e.a.). De oudere columns (2007 – 2016) zijn gebundeld verschenen (kijk onder boeken). Hier vind je de recentere columns uit de wetenschapsbijlage E = mc2.
Vorige week was ik een paar dagen in Krakow, Polen, als beoordelaar van een proefschrift. De promovendus was de Oekraïense Olha (de h uitspreken als zachte g”, zeiden mijn Poolse collega’s). Olha had onderzoek gedaan naar zware metalen in vleermuizen en ze vergeleek vleermuizen afkomstig van diverse kolonies in Oekraïne en Polen. Vleermuizen zijn een…
Deze Kerstavond van 2024 is bijzonder. Een ruimtesonde van de NASA, de Parker Solar Probe, die gelanceerd werd in 2018, zal vanavond vlak langs de zon scheren, door de corona, de laag van wilde, gloeiend hete atmosfeer rond de zon die alleen goed te zien is bij een zonsverduistering. Die “kroon” rond de zon heeft…
Schimmels zijn een zwaar ondergewaardeerd deel van de natuur. Niemand weet precies hoe het gaat met de schimmels. Nemen ze toe of nemen ze af? Micro-organismen vormen ongeveer driekwart van alle soorten ter wereld, maar niemand houdt bij of er soorten uitsterven of bijkomen. Schimmels doen hun werk in de bodem, ze breken bladeren, takken…
Historicus en schrijver Lotte Houwink ten Cate publiceerde kortgeleden een boek getiteld “De mythe van het gezin”. Ze stelt daarin dat het traditionele tweeoudergezin in de moderne maatschappij ontoereikend is en onterecht nog steeds gezien wordt als cultureel ideaal. Het klassieke kerngezin van vader met moeder en kinderen is een sociaal construct, zegt ze, iets…
Na onderzoek in Zuid-Holland door Arcadis is er nu een voorlopig antwoord gekomen op de vraag waarom de eieren van hobby-kippen zulke hoge concentraties aan chemische stoffen (PFAS) bevatten. De GGD en het RIVM adviseerden zelfs om voorlopig geen eieren te eten van hobby-kippen. Het antwoord op de vraag blijkt nu te zijn dat de…
“Textiel is een erfgoed uit het verleden, een uitdaging voor het heden, en een belofte voor de toekomst”. Dat stond op het overlijdensbericht van Loan Oei, textieldeskundige, onderzoeker, grafisch ontwerper, auteur en curator van tentoonstellingen. Loan Oei was textielwetenschapper. Dat er ook een wetenschap rond textiel bestaat was volkomen nieuw voor mij, toen ik haar…
In het museum in Tblisi werd ik ontvangen door een Georgische familie van vijf mensen. In het midden stond een man, ik neem aan de vader; hij was de grootste van allemaal. Aan de rechterkant stonden een meisje en een oude vrouw, mogelijk een dochter en de oma. Aan de andere kant stonden twee jongemannen….
Soms moet ik op een website, bij de inschrijving van een of andere activiteit, niet alleen invullen tot welk geslacht ik mezelf reken, maar ook tot welk “ras”. Ik vul dan trouw in “man, wit”, maar elke keer denk ik “Waarom willen ze dat weten?” Het blijkt een gevolg te zijn van een maatregel, geldig…
Een voormalige student had me gevraagd om samen met hem een artikel te schrijven over de begeleiding van studenten. Hoe pakt een docent dat aan, wat maakt je een goede begeleider en welke adviezen kunnen we geven aan ervaren en minder ervaren begeleiders? Het ging met name om de begeleiding van promovendi, d.w.z. jongelui die…
Een gezonde leefstijl is niet alleen goed voor jezelf maar ook voor de kinderen die je gaat krijgen. We wisten al dat de kans voor kinderen om overgewicht te ontwikkelen vrij sterk afhangt van de leefstijl van de moeder. Als de moeder te dik is tijdens de zwangerschap zal het kind ook gemakkelijker dik worden….
Menselijk gedrag wordt gestuurd vanuit de hersenen, weten we, en sinds het boek van Dick Swaab (“Wij zijn ons brein”) hebben we de neiging te denken dat de hersenen al ons gedrag, ons hele menszijn, vastleggen. Dat is natuurlijk niet zo en Swaab zal de eerste zijn om dat toe te geven. Een recent artikel…
Deze week heb ik het manuscript voor mijn boek “Evolutie van het menselijk lichaam in 50 korte verhalen” rond gekregen. Een van de leukste hoofdstukken – vind ik – is die over de pijnappelklier of epifyse. Het is een onooglijk klein orgaantje, niet groter dan een rijstkorrel, dat onderin de hersenen ligt, maar het heeft…