We kenden al de atmosfeer en de biosfeer, maar nu hebben we er nog eentje bij: de plastisfeer. De term werd gelanceerd in een wetenschappelijk artikel dat deze week verscheen. Met de plastisfeer wordt bedoeld het milieu dat direct beïnvloed wordt door plastic. En omdat bodem, water en ecosystemen er inmiddels van vergeven zijn is…
De yeti heeft echt bestaan. Ik kende hem eigenlijk alleen uit Kuifje in Tibet, waar hij “de verschrikkelijke sneeuwman” heet die huist in een grot op de Tibetaanse hoogvlakte. Maar vorige week werd bekend dat na 86 jaar nu eindelijk duidelijkheid is gekomen over Gigantopithecus blacki, een reuzen-mensaap die 330.000 jaar geleden is uitgestorven. In een…
Mijn goede voornemen voor 2024 is: mijn boek afmaken. Ik ben al een tijdje bezig met het schrijven van een boek over de evolutie van het menselijk lichaam. Het omvat 50 korte hoofdstukken, elk hoofdstuk gewijd aan één orgaan. Net voor het einde van 2023 heb ik orgaan nummer 35 afgemaakt, de pijnappelklier. Nog 15…
Als hoofdspreker bij de lustrumreünie van de studievereniging moest ik natuurlijk met iets belangrijks komen. Je spreekt voor oudgedienden, ex-studenten en jongelui. Die verwachten iets en bovendien hebben ze me bij mijn afscheid erelid gemaakt. De studievereniging van de VU-biologen heet Gyrinus natans, opgericht in 1953. Het is de wetenschappelijke naam van een klein kevertje…
Verbindingen en netwerken zijn kenmerken van de natuur. Dat was kortgezegd de boodschap van mijn collega Toby Kiers bij de toespraak die ze hield op de verjaardag van de universiteit, een feestelijke plechtigheid. Toby heeft dit jaar de Spinozapremie gewonnen, een prijs van 1,5 miljoen die wordt uitgekeerd aan wetenschappers van uitzonderijke kwaliteit, om hun…
Het zal u wellicht een zorg zijn, maar misschien ook niet: behoren onze schouders tot het hoofd of tot de borst? Is het een zaak van de kop of van de romp? Ik bedoel dat in evolutionaire zin: waar komen de schouders vandaan? De schouders horen bij de romp, zult u zeggen. Maar er zijn…
Ik las in de krant dat er abnormaal veel regen valt de laatste weken. Zelf heb ik er niet zoveel last van. Het is herfst en dan regent het, zo raar is dat niet. Het weer is nu eenmaal variabel. Dat betekent dat normaal weer haast niet voorkomt. De regenval is altijd ofwel boven ofwel…
Bij een dierenasiel in Brazilië was een aangereden hond binnengebracht die er een beetje raar uitzag, met een kop die meer aan een vos deed denken dan aan een hond. Toen het dier was opgeknapt bleek dat ze zich ook raar gedroeg, voor een hond. Ze lustte geen hondenvoer maar jaagde wel op ratten. Het…
Bij een vakantie in België kwam ik in Gent oog in oog te staan met het fenomenale altaarstuk van Hubert en Jan van Eyck, “De Aanbidding van het Lam Gods”. Ik had me nooit gerealiseerd dat dit wereldberoemde schilderwerk uit 1432 gewoon in een kerk in Gent is te bewonderen. Het is oogverblindend mooi gerestaureerd,…
Bij de barbaarse aanval van Hamas op Israël moest ik terugdenken aan mijn colleges populatiegenetica op de VU. Ik besprak daarin altijd een onderzoek waaruit blijkt dat de verschillen tussen Joden en Palestijnen in genetisch opzicht verwaarloosbaar klein zijn. Ik leerde de studenten hoe ze de genetische afstand tussen twee populaties kunnen uitrekenen. Als die…
Een interessante modelstudie las ik deze week, van een internationale groep aardwetenschappers. Ze doen voorspellingen over de vorming van een nieuw supercontinent, Pangea Ultima. Op dit moment drijven Noord- en Zuid-Amerika nog langzaam weg van Europa en Afrika, maar dat proces gaat omkeren. Dan drijven de continenten weer naar elkaar toe en vormen één groot…
“We moeten toe naar een andere manier van eieren bakken”, zei ik in de vergadering. “Een beetje aanbakken moet je niet erg vinden”. Ik ben lid van een vereniging van gepensioneerde milieuwetenschappers, een groepje van een man of acht (vrouwen hebben zich nog niet gemeld) die in hun werkzame leven veel gedaan hebben aan de…