Auteur: Nico van Straalen

  • De boodschap van het pak

    Multatuli’s Max Havelaar is fameus om vele redenen, een ervan is het intrigerende “pak van Sjaalman”, een lijst van bijna 150 documenten en artikelen geschreven door Sjaalman, Multatuli’s alter ego. Het pak wordt in ontvangst genomen door een van de hoofdfiguren van het boek, Batavus Droogstoppel, handelaar in koffie aan Lauriergracht 37. De VU organiseerde…

  • Toch de ribkwallen

    U zult het misschien niet geloven maar een evolutiebioloog kan wakker liggen van ribkwallen. Als u aan het strand bent deze zomer moet u eens letten op kleine geleibolletjes in de branding of op het zand, ter grootte van een knikker, en die in een potje met zeewater doen. Als u dan een beweging van…

  • Dansende kerktorens

    Terugkerend van ons vakantieadres in Leersum besloten mijn vrouw en ik langs de Vecht naar Muiden te fietsen. Het was een prachtige tocht, met bloeiende bermen en zonneschijn; een dag om van te genieten, ondanks de af en toe pittige tegenwind. De Vecht stroomt van Utrecht naar de sluis bij Muiden, dus zolang je de…

  • Straatje wieden

    Het was een perfecte dag om mijn achterstraat te wieden. De klinkers smeekten erom. Het zijn oude waaltjes, rood, bruin en geel door elkaar, getrommeld en ongetrommeld, sommige met aangebakken slakresten, de meeste compleet, maar sommige gehalveerd, ongelijk van formaat en met de slijtsporen van jarenlang liggen, God mag weten waar. Ze hebben waarschijnlijk al…

  • De verlegen wetenschapper

    Soms hoor je pas bij het afscheid wat een collega allemaal gepresteerd heeft in zijn wetenschappelijke carrière. Guus Schreiber ging met pensioen, hoogleraar in de informatica, decaan van de Bètafaculteit van de VU, aimabel persoon, met wie ik in het bestuur van de faculteit gezeten heb. Het was een moeilijke tijd, met veel tegenstellingen, tegenstribbelende…

  • Man en vrouw tegelijk

    Bij mijn cursus over de evolutie van seksualiteit in het dierenrijk was ik aangeland bij het onderwerp hermafroditisme. Ik waarschuwde de cursisten dat er vele sappige verhalen over te vertellen zijn en ik verontschuldigde me bij voorbaat. Maar toch is het een serieus onderwerp in de biologie: wat is het voordeel van zowel man als…

  • De laatste

    Dit is mijn laatste column, lieve lezer. Ik heb besloten dat het welletjes is. Op 13 april 2007, gisteren precies 16 jaar geleden, begon mijn leven als columnist voor deze krant. Mijn eerste column behandelde de vraag: “Waarom hebben mannen tepels?”, een vraag die me gesteld was door een student bij het college over de…

  • Stikstof voor en stikstof na

    Mijn collega Rien Aerts nam vorige week afscheid van de universiteit met een afscheidscollege. De man heeft zijn hele carrière gewerkt aan stikstof. 34 jaar geleden ging zijn inaugurele rede over stikstof, nu nam hij afscheid, het ging weer over stikstof. En wat is er in die tijd gebeurd in de politiek? Niks doen, negeren,…

  • Een biologische avonturier met een hoop pech

    In het jaar 2023 vieren biologen het 200ste geboortejaar van Alfred Russel Wallace, een Britse natuuronderzoeker uit de negentiende eeuw. Wallace was een tijdgenoot van Darwin, de beroemde opsteller van de evolutietheorie, maar terwijl Darwin behoorde tot een vooraanstaande Engelse familie, getrouwd was met Emma Wedgwood en zich bewoog in aristocratische kringen, was Wallace van eenvoudige…

  • Waarom is niet iedereen maagd

    Deze week ben ik begonnen aan mijn volgende HOVO-cursus (voor 50+), die dit keer gaat over de evolutie van seksualiteit in het dierenrijk. Nooit te oud om te leren denk ik maar, ook niet over dit onderwerp. Een fascinerend onderdeel van de cursus is het verschijnsel maagdelijke voortplanting, met een duur woord parthenogenese, afgeleid van…