Ik stond op heilige grond, in de grot van Liang Bua op het eiland Flores van Indonesië, precies op de plaats waar men 5 meter onder mijn voeten in het jaar 2003 een nieuwe mensensoort gevonden heeft: de Floresmens. Misschien bent u het vergeten, daarom vertel ik het nog even: het was een ontdekking van…
Eén diersoort kan de economie van een hele regio beïnvloeden. Ik merkte dat op vakantie in Indonesië, bij een bezoek aan Komodo, het eiland dat genoemd is naar de komodovaraan, het grootste en gevaarlijkste reptiel dat we kennen. Ik dacht dat de komodovaraan genoemd was naar het eiland, maar alle lokale mensen verzekerden me dat…
Met de snelheid van het licht ben ik verplaatst van pagina 2 naar de wetenschapsbijlage. Als je ergens nieuw aankomt wil je altijd even de omgeving verkennen. Waar ben ik terecht gekomen? De wetenschapsbijlage heet E = mc2. Deze beroemde formule van Einstein staat model voor alles wat ingewikkeld en belangrijk is, alles waar je…
De Zuid-Afrikaan Adriaan Reinecke is zoöloog, docent aan de Universiteit van Stellenbosch, die regenwormen onderzoekt en kijkt naar de effecten van bodemverontreiniging. Zo kende ik hem lange tijd uit de literatuur en kwam ik hem vaak tegen op congressen. Hij heeft zelfs een tijdje op mijn afdeling gebivakkeerd en mijn collega heeft met hem gepubliceerd…
Hoe is het mogelijk, nadat ik nu al elf van deze stukjes over schrijver-biologen gemaakt heb, en dat ik nog nooit een column heb geschreven over Guido Gezelle? Gezelle is bij de biologen van de VU natuurlijk bekend vanwege de naam van de faculteitsvereniging Gyrinus natans, die komt uit zijn gedicht “Het schrijverke”. De eerste…
Natuurlijk betrof het métier van Heinz Polzer niet de biologie, maar hij heeft zo leuk over het menselijk lichaam geschreven dat hij in deze serie een plaats verdient. Er is nog een reden om aandacht aan hem te besteden: in november kwam – postuum – een nieuwe bloemlezing uit: “Troika hier, troika daar. Het allermooiste…
Zodra je een slak open maakt verbaas je je over de kleurenpracht. Het zenuwstelsel is knal oranje, deels rood, met her en der gele cellen, en het geheel hangt als een ring aan elkaar met witte strengen tussen de zenuwknopen. Als je verder kijkt in de slak sta je helemaal perplex. Het dier zit vol…
Vanwege een promotie verbleef ik eerder dit jaar een paar dagen in Iran. Mijn gastheer, Alireza Saboori, is een wereldspecialist in mijten. Hoe kan iemand zijn hele carrière aan mijten wijden, vraagt de leek zich af. Maar wij entomologen weten dat het kan. Je kunt zelfs rustig je hele carrière aan een mijtenorde of zelfs…
Ik ben een mateloos bewonderaar van de Amerikaanse evolutiebioloog Stephen Jay Gould. Het is jammer dat ik hem nooit persoonlijk ontmoet heb. Mijn collega Steph Menken, hoogleraar evolutiebiologie aan de UvA, heeft hem een keer gesproken bij een bezoek aan Nederland en vertelde me dat het een nogal onuitstaanbaar personage was. Je ziet dat vaak…
Leo Vroman was een bioloog, tegenwoordig zou je zeggen biomedische wetenschapper, die onderzoek deed aan de bloedstolling. Hij verwonderde zich over de enorme complexiteit van het stollingsproces en beschreef het Vroman-effect: het verschijnsel dat bloedserumeiwitten zich in een bepaalde volgorde aan een oppervlak hechten: eerst de meest mobiele, vervolgens de eiwitten die minder mobiel zijn…
Elke bioloog is aanhanger van Charles Darwin en zo ook Nederlands bekendste schrijvende bioloog, Tijs Goldschmidt. Wat Tijs nog het meest waardeert in Darwin is zijn consiliëntie, dat wil zeggen zijn vermogen om bewijsmateriaal vanuit verschillende bronnen bij elkaar te brengen. Darwin deed dat door zijn waarnemingen in de natuur te combineren met kennis vanuit…
Biologen zijn de enigen die hun boeken mogen versieren met pornografische afbeeldingen. Teunis Piersma zette pontificaal een penis op zijn boek die de hele omslag vulde. Het was niet zijn eigen lid natuurlijk, maar dat van een zeepok, die vergeleken met zijn lichaamslengte het grootste ding heeft in het dierenrijk. Biologen zijn ook de enigen…